Euskal gizartearen funtsezko egitura beti izan da etxea. XVI. mendea arte, etxeak zurezkoak ziren. Pixkanaka, zurginek harginei utzi zieten lekua; eta, etxeen aitzinaldean, ate eta leihoen gainaldea zizelkatzen hasi ziren. Atalburuaren historia proposatzen digu liburu honek, Ipar Euskal Herrian barna... Leer más
Euskal gizartearen funtsezko egitura beti izan da etxea. XVI. mendea arte, etxeak zurezkoak ziren. Pixkanaka, zurginek harginei utzi zieten lekua; eta, etxeen aitzinaldean, ate eta leihoen gainaldea zizelkatzen hasi ziren. Atalburuaren historia proposatzen digu liburu honek, Ipar Euskal Herrian barna ibiliz. Bostehun urtez, XVI. mende hastapenetik gaur arte, arte horrek, nahiz batzuentzat bigarren mailakoa izan, euskal gizarteaz anitz erraten digu. Atalburuak etxeak komunitatean duen lekua finkatzen du. Etxea lantresna, bizi-toki, tenplu gisa aurkezten du. Nortasuna, zuzenbidea eta fedea adierazten ditu, data zehazten, eta orotariko mezuz bere burua kontatzen. Batzuk besterik gabe idatziak dira; beste batzuk, aldiz, egiazko arte-lanak dira, eta etxeetako jabeen mito eta sinesmenetan barna eramaten gaituzte. Probintzia batetik bestera, ibar batetik bestera, estiloak ezberdinak dira. Modak eta joerak ere izan dira, garaien arabera. Baina guziak dira gure ondarearen barne. La cellule de base de la société basque a toujours été l’etxe, la maison. Jusqu’au XVIe siècle, les maisons étaient en bois ; peu à peu les maçons-tailleurs de pierre vont imposer la construction en maçonnerie. Sur les façades, essentiellement au-dessus des portes et fenêtres, ils vont alors sculpter la pierre, le linteau. C’est l’histoire de ce linteau, au travers d’une balade au Pays Basque nord, que ce livre se propose de raconter. Pendant cinq cents ans, du début du XVIe siècle à aujourd’hui, cet art – qualifié de mineur par certains – nous apprend pourtant beaucoup sur la société basque. Le linteau marque la place de l’etxe dans la communauté. Il révèle l’etxe comme outil de travail, lieu de vie, temple. Il dit l’identité, le droit, la foi, donne une date et se raconte dans une grande diversité de messages. Certains sont simplement écrits, d’autres sont de véritables oeuvres d’art nous faisant voyager à travers les mythes et croyances des maîtres de maison. Les styles sont différents entre chaque province ou d’une vallée à l’autre, il y eut même des modes, des tendances au fil du temps ; mais l’ensemble fait partie de notre patrimoine.
Leer menos
